Czym jest GLP-1? Jak działają Ozempic, Wegovy, Mounjaro i Zepbound

Czym jest GLP-1?

GLP‑1 to hormon produkowany przez twój własny organizm. Według NIDDK wytwarzają go komórki jelitowe w pobliżu żołądka — ale tylko wtedy, gdy pojawi się pokarm.⁴

Pełni kilka funkcji jednocześnie. NIDDK opisuje, jak GLP‑1 nasila wydzielanie insuliny — hormonu odpowiedzialnego za usuwanie cukru z krwi — gdy wzrasta stężenie glukozy, oraz że “na krótko spowalnia opróżnianie żołądka, opóźniając trawienie o kilka minut.”⁴

Kiedy ludzie mówią “GLP‑1” jako skrót myślowy dla leku, mają zwykle na myśli agonistę receptora GLP‑1 — substancję zaprojektowaną tak, by kopiować działanie tego hormonu. NIDDK wyjaśnia, że naturalny GLP‑1 utrzymuje się we krwi zaledwie kilka minut, więc naukowcy stworzyli wersje o przedłużonym działaniu, które podtrzymują naturalną odpowiedź insulinową organizmu.⁴

Jak działają leki GLP-1?

Działają jak naturalny hormon GLP‑1. MedlinePlus zalicza semaglutyd i tirzepatyd do klasy zwanej “mimetykami inkretynowymi” — czyli substancjami naśladującymi hormony inkretynowe wytwarzane przez organizm.^1,3

MedlinePlus opisuje trzy główne efekty: lek pomaga “trzustce wydzielać odpowiednią ilość insuliny, gdy stężenie cukru we krwi jest wysokie,” “spowalnia opróżnianie żołądka” i “może zmniejszać apetyt.”^1,3

Tabletkowa forma działa podobnie. MedlinePlus podaje, że doustny semaglutyd pomaga trzustce wydzielać insulinę i działa poprzez “spowolnienie przesuwania się pokarmu przez żołądek.”²

Ozempic, Wegovy, Rybelsus, Mounjaro, Zepbound — czym się różnią?

Nazwy handlowe, które widzisz w reklamach, to produkty oparte na jednej z dwóch substancji czynnych. Semaglutyd to substancja zawarta w iniekcjach sprzedawanych jako Ozempic i Wegovy oraz w tabletce Rybelsus.^1,2

Tirzepatyd to substancja czynna w Mounjaro i Zepbound.³ Większość z tych leków podawana jest w postaci roztworu w fabrycznie napełnionym penie, raz w tygodniu podskórnie; Rybelsus to wersja przyjmowana doustnie w formie tabletki.^1,2,3

Zatwierdzone wskazania nie są identyczne dla wszystkich marek. MedlinePlus wymienia semaglutyd do kontroli glikemii u wybranych pacjentów z cukrzycą typu 2, do redukcji masy ciała u wybranych osób z otyłością lub nadwagą oraz w celu zmniejszenia ryzyka zawału serca, udaru lub zgonu u dorosłych z cukrzycą typu 2 i chorobą układu sercowo-naczyniowego.¹ W przypadku tirezepatydu MedlinePlus dodaje trzecie zatwierdzone wskazanie: leczenie obturacyjnego bezdechu sennego u dorosłych z otyłością.³ Który produkt pasuje do twojego przypadku — to decyzja, którą podejmiesz razem z lekarzem.